Cetirizin – Công dụng, liều dùng và tác dụng phụ cần biết

Cetirizin là thuốc kháng histamin H1 thế hệ 2, thường được dùng để làm giảm triệu chứng viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc dị ứng và mày đay mạn tính. Thuốc có mặt dưới dạng viên nén, siro hoặc dung dịch uống, với liều thông thường ở người lớn là 10 mg mỗi ngày một lần. Vì có thể gây buồn ngủ ở một số người, việc hiểu rõ cách dùng và những lưu ý trước khi sử dụng là điều cần thiết.

Cetirizin là thuốc gì và hoạt động như thế nào?

Cetirizin hydroclorid là một kháng histamin H1 thế hệ 2, có tác dụng đối kháng chọn lọc tại thụ thể histamin H1 ngoại biên. Nhờ đó, thuốc ngăn chặn phản ứng dị ứng, giúp giảm hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi, ngứa mắt, chảy nước mắt và nổi mề đay. Theo tờ hướng dẫn sử dụng Zyrte 10 mg, thuốc được chỉ định trong viêm mũi dị ứng theo mùa và quanh năm, viêm kết mạc dị ứng và mày đay mạn tính.

So với kháng histamin thế hệ 1, cetirizin ít thấm qua hàng rào máu não hơn nhưng vẫn có thể gây buồn ngủ ở mức độ trung bình. Mức độ an thần này thay đổi tùy từng người và thường rõ hơn so với loratadin hoặc fexofenadin, theo Cleveland Clinic và GoodRx.

Cetirizin điều trị những bệnh gì?

Viêm mũi dị ứng theo mùa và quanh năm

Thuốc làm giảm hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi, ngứa họng, ngứa mắt, chảy nước mắt ở người viêm mũi dị ứng. Các triệu chứng này được ghi nhận trong hướng dẫn của Nhà thuốc Long Châu và Nhà thuốc An Khang.

Mày đay mạn tính và ngứa da

Cetirizin giúp giảm ngứa, số lượng và kích thước mề đay trong mày đay mạn tính, cũng như các biểu hiện dị ứng da khác. Thông tin này được nêu tại chuyên khoa dị ứng của Bệnh viện Vinmec.

Viêm kết mạc dị ứng

Với viêm kết mạc dị ứng, thuốc làm dịu ngứa mắt, đỏ mắt và chảy nước mắt. Các tài liệu từ Dược thư Quốc gia Việt Nam cũng đề cập chỉ định này.

Liều dùng cetirizin như thế nào?

Người lớn và trẻ từ 12 tuổi

Liều thông thường là 10 mg uống một lần mỗi ngày; một số tài liệu cho phép dùng 5 mg x 2 lần/ngày. Hướng dẫn từ tờ hướng dẫn sử dụng cetirizin Europa 10 mg ghi nhận liều tương tự.

Trẻ em 6–12 tuổi

Trẻ nhóm tuổi này có thể dùng 5 mg x 2 lần/ngày hoặc 10 mg/ngày tùy theo chế phẩm và hướng dẫn cụ thể của nhà sản xuất.

Trẻ em 2–6 tuổi

Với trẻ nhỏ, liều thường là 2,5 mg x 2 lần/ngày hoặc 5 mg/ngày, dùng dạng siro hoặc dung dịch uống. Thông tin từ Nhà thuốc An Khang nêu rõ điều này.

Trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi

Một số tài liệu nêu liều 2,5 mg/ngày cho trẻ rất nhỏ, nhưng nhóm tuổi này chỉ nên dùng khi có chỉ định và hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ.

Cetirizin gây ra những tác dụng phụ thường gặp nào?

Những tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm buồn ngủ/ngủ gà, mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu, khô miệng, viêm họng, buồn nôn. Các biểu hiện ít gặp hơn là táo bón, khó chịu, an thần, bồn chồn, bí tiểu. Theo Drugs.com, những tác dụng phụ này thường nhẹ và tự biến mất.

Hiếm gặp hơn, cetirizin có thể gây hạ huyết áp, phản vệ, viêm gan, rối loạn huyết học. Nếu xuất hiện khó thở, phù mặt hoặc mề đay lan rộng, cần ngừng thuốc và đến cơ sở y tế ngay.

Khi nào cần chống chỉ định hoặc thận trọng với cetirizin?

Không dùng cetirizin nếu dị ứng với hoạt chất này, với hydroxyzin hoặc các dẫn chất piperazin liên quan. Thận trọng ở người suy thận, người lái xe và vận hành máy móc vì thuốc có thể gây buồn ngủ, giảm tỉnh táo.

Rượu và các thuốc ức chế thần kinh trung ương có thể làm tăng buồn ngủ. Dùng cùng theophyllin có thể làm giảm độ thanh thải cetirizin, vì vậy cần thận trọng. Nên báo bác sĩ hoặc dược sĩ nếu đang dùng thuốc an thần, thuốc ngủ, opioid hoặc bất kỳ thuốc nào gây buồn ngủ khác.

Không nên tự dùng cetirizin kéo dài nếu triệu chứng nặng, kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần. Trong trường hợp này cần khám để tìm nguyên nhân.

Cetirizin so với loratadin và fexofenadin khác nhau thế nào?

Cetirizin thường khởi phát tác dụng nhanh và được cho là giảm triệu chứng mạnh hơn ở một số người, nhưng khả năng gây buồn ngủ cao hơn. Loratadin ít gây buồn ngủ hơn và hiệu quả nhìn chung tương đương trong dị ứng thông thường. Fexofenadin ít gây an thần nhất trong ba thuốc và thường được ưu tiên nếu cần tránh buồn ngủ.

Nếu cần thuốc “mạnh và nhanh”, cetirizin thường được chọn. Nếu cần ít buồn ngủ, loratadin hoặc fexofenadin thường phù hợp hơn.

So sánh này dựa trên đánh giá từ chương trình Medicaid Nevada và Đại học Utrecht.

Cetirizin giá bao nhiêu và mua ở đâu?

Giá cetirizin phụ thuộc vào hãng sản xuất, dạng bào chế và số lượng viên hoặc thể tích chai. Các nhà thuốc bán lẻ tại Việt Nam cho thấy cetirizin là thuốc phổ biến, giá thường không cao, nhưng mức cụ thể thay đổi theo sản phẩm và thời điểm. Để biết giá chính xác, nên liên hệ trực tiếp các nhà thuốc hoặc tra cứu trên website chính thức của đơn vị phân phối.

Một số bài viết cùng dạng thông tin thuốc có thể hữu ích khi muốn so sánh cách trình bày công dụng, liều dùng và tác dụng phụ. Bạn có thể tham khảo Tanakan hoặc Strepsils.

Những câu hỏi thường gặp về cetirizin